به طور کلی شیوه های ارزشیابی ، چه ارزشیابی مستمر و چه ارزشیابی پایانی ، باید با هدفهای طرح جدید آموزش علوم هماهنگ باشد و به طور همزمان به هدف های دانشی ،مهارتی و نگرشی توجه نماید.

بنا بر این بهتر است در هر آزمون کتبی سؤالات به گونه ای طرح گردند که فرا گیران را در به کار گیری موارد زیر تشویق نماید.

1-     تفکر بهتر و عمیق تر از طریق درک اطلاعات ساده و پیچیده و مرتبط ساختن این اطلاعات با یکدیگر

2-     طبقه بندی و دسته بندی مفاهیم آموخته شده تجزیه و تحلیل آموخته ها و کاربرد آن ها در حل مسائل واقعی

3-     توجه به مفاهیم اساسی مانند: بهداشت ، صرفه جویی، حفظ محیط زیست و بررسی همه جانبه یک موضوع

از این رو به نظر می رسد توجه به نکات زیر در هنگام طراحی سوالات آزمون های کتبی بر کیفیت این آزمون ها می افزاید و زمینه ساز تحقق شعار " ارزش یابی در خدمت آموزش " می شود.

1- از پرسش های دانش محور و حافظه ای فقط در حد مفاهیم اصلی و به طور محدود استفاده شود و در طراحی این سوالات بر " مفاهیم " بیش تر از " تعریف ها " تکیه شود.

2- از پرسش های مهارت محور ، مانند تفسیر، جدول ، نمودار ، درک مفهوم از یک متن ، مقایسه و نتیجه گیری در  امتحان استفاده شود.

3- سعی شود در طراحی امتحان از پرسش های ( ص- غ ) و نیز پرسش های چند گزینه ای کم تر استفاده شود و در صورت طرح چنین سوالاتی برای پاسخ از دانش آموز دلیل خواسته شود.

4-  سعی شوددر بعضی سئوالات موضوع سوال در قالب یک داستان یا توصیف یک موقعیت مطرح گردد.

5-  در کتاب علوم قسمت هایی با عنوان ، تحقیق کنید، پژوهش کنید ، اطلاعات جمع آوری کنید، مشاهده کنید ، اندازه گیری کنید ، بسازید ، آزمایش کنید، آورده شده است .

ارزش یابی از این قسمت ها معمو لا" در ارزشیابی مستمر و نیز آزمون های عملی صورت می پذیرد و در عین حال چنانچه دبیران ارجمند تمایل داشته باشند از مطالب این قسمتها در امتحانات کتبی و امتحانات هماهنگ پایانی استفاده کنند باید توجه داشته باشند که بهتر است مطالب این کادرها به عنوان اطلاعات پیش نیاز در ساقه سوال در اختیار فرا گیران قرار داده شود تا آنها با به کارگیری مهارت هایی مانند مقایسه ، طبقه بندی ، خلاصه کردن، نتیجه گیری  مفهوم سازی ، تفسیر یافته ها و نتیجه گیری از اطلاعات داده شده به پرسش، پاسخ دهند.بنا براین استفاده مستقیم و حافظه مدار از این کادرها در امتحانات پایانی ، توصیه نمی شود، مگر آنکه مفاهیم به دست آمده از آن فعالیت جز مفاهیم مهم و اصلی آن درس به شمار می آ ید.

6-  در کتاب های علوم به منظور توسعه مفاهیم آموختنی و غنی سازی آموزش، کادر هایی با عنوان بیش تر بدانید، یک پله بالاتر، علوم و فناوری و ... آورده شده است.طرح سوال از این قسمت ها در امتحانات داخلی، چنانچه دبیران محترم در زمان آموزش به اندازه کافی نسبت به آموزش این قسمت ها اقدام نموده اند ، بلا مانع است.اما در امتحانات پایانی هماهنگ توصیه می شود ، به منظور جلوگیری از تضییع حق دانش آموزان ، از این قسمت ها پرسش مستقیم داده نشود.

7-  طرح سوال از شکل های کتاب و یا زیر نویس آن ها ، هنگامی مفید و مناسب است که مطالب شکل و زیر نویس با متن درس ارتباط مستقیم داشته باشد و از مفاهیم اصلی درس تلقی شود، در چنین صورتی سؤالاتی هم چون  نام گذاری و شناسایی شکل داده شده و مشخص کردن اجزای آن و نیز سوالاتی که پاسخ گویی به آن ها مستلزم مقایسه دو تصویر یا تفسیر تصویر یا مفهوم سازی از یک شکل باشد بسیار ارزشمند و مفید تلقی می شود.

در ضمن باید توجه داشت که ترسیم دوباره شکل های کتاب به عنوان پرسش امتحان هماهنگ توصیه نمی شود.

8-  طرح سوال از مفاهیم موجود در متن کتاب و نیز کادرهایی مانند بحث کنید ، فکر کنید، تفسیر کنید، محاسبه کنید، در امتحانات کتبی داخلی و هماهنگ با رعایت ملاک های کیفی یک سوال خوب، بسیار ضروری و مناسب است.

9- طرح سوال از جدول ها ، آمار و ارقام ، تاریخ زندگی دانشمندان، علایم اختصاری و دیگر اطلاعات مشابه در صورتی توصیه می شود که از این اطلاعات به عنوان داده های پیش نیاز استفاده شود وفرا گیران  پس از بررسی و تفسیر این اطلاعات ، به پرسش پاسخ دهند. بنا براین پرسش مستقیم و حافظه مدار از این قسمت ها توصیه نمی شود.

10-  سعی شود در طراحی سوالات ، حتی الامکان از قالب های متنوع طرح سوال هم چون از نقشه های مفهومی، دادن یک متن و پرسیدن از آن ( مثلا" پرسیدن 2 سوال که پاسخ یکی از آن ها مستقیما" در متن باشد و پاسخ دیگری از مفهوم کلی متن درک شود)، طرح مساله های مناسب که با اعداد و موقعیت های واقعی و تفسیر نتایج همراه باشد، سوالات تصویری و .... استفاده شود.